W jaki sposób europejskie szpitale mogą kupić coś, co jeszcze nie istnieje

Szpital, który poszukuje rozwiązania, którego nikt jeszcze nie oferuje, znajduje się w kłopotliwej sytuacji. Standardowa procedura zamówień publicznych polega na porównaniu ofert dotyczących istniejących produktów; nie ma wpisu w katalogu dla czegoś, co wciąż wymaga opracowania, a zespół ds. zamówień publicznych, który improwizuje w tej sytuacji, naraża się na ryzyko prawne. Europejskie prawo zamówień publicznych uwzględnia tę sytuację i przewiduje specjalne procedury. Są one rzeczywiście stosowane - a jednocześnie naprawdę wymagające, co sprawia, że innowacyjni dostawcy i zamawiający publiczni tak często nie potrafią się porozumieć. Celem tej strony jest uczynienie tej mapy zrozumiałą dla obu stron.

Konsultacje rynkowe kończą się niepowodzeniem z przewidywalnego powodu: dostawcy nie chcą ujawniać swoich możliwości w otwartej dyskusji, a nabywcy nie chcą sprawiać wrażenia, jakby z góry wybrali konkretnego partnera. Obie te obawy są uzasadnione i w połączeniu powodują, że podczas konsultacji nie pada żadna użyteczna informacja. Jednym z rozwiązań stosowanych w Holandii jest model dwuetapowy z udziałem niezależnego moderatora - agenta zaufania, który nie działa w imieniu kupującego. Najpierw odbywa się zamknięta sesja burzy mózgów z liderami rynku, a następnie otwarty dialog rynkowy, w ramach którego obie strony uzgadniają zasady postępowania. Niezależność moderatora stanowi sedno całego mechanizmu i jest ona zabezpieczona przez to, kim jest oraz w jaki sposób jest finansowany, a nie przez dobre intencje.

Wszystko to opiera się na dyrektywach europejskich, jednak zamówienia publiczne realizowane są zgodnie z prawem krajowym, a różnice między nimi nie są jedynie kosmetyczne. Analiza obejmuje Niemcy, Hiszpanię, Francję, Wielką Brytanię, Holandię i Włochy - każdy z tych krajów posiada własną podstawę prawną dla zamówień na innowacje, własne nazwy procedur, własne progi oraz własne krajowe inicjatywy promujące tę praktykę. Na przykład Hiszpania nadaje partnerstwom na rzecz innowacji wyraźną podstawę prawną i wzmacnia zamówienia na innowacje poprzez swoje ustawodawstwo w zakresie nauki i technologii. Wielka Brytania realizuje zamówienia na innowacje na podstawie rozporządzeń w sprawie zamówień publicznych z 2015 r. oraz ustawy o zamówieniach publicznych z 2023 r., która zmodernizowała system poprzez uproszczenie zasad i wprowadzenie centralnej platformy cyfrowej. Każdy z tych sześciu krajów posiada własną podstawę prawną, własne nazwy procedur i własne progi, a żadna z tych zasad nie jest automatycznie przenoszona z jednego kraju do drugiego.